माया कँडेल, नवलपुर, २२ फागुन । शिक्षा विज्ञहरू भन्छन्, हाम्रा विद्यालयहरू सैद्धान्तिक सिकाईको थलो मात्रै बनेका छन् । तर, केही यस्ता नमुना विद्यालय पनि छन्, जसले विद्यार्थीलाई व्यवहारिक सिकाईमा पनि जोडेका छन् । चितवन माडीकोे जनकल्याण माध्यामिक विद्यालयका विद्यार्थी विद्यालय परिसरमै खेति गर्छन् र व्यवहारिक ज्ञानसँगसँगै आम्दानी पनि गर्छन् ।

जनकल्याण माध्यामिक विद्यालयमा पुग्दा विद्यार्थीहरू हाँस चराइरहेका थिए । उनिहरू खेति लगाउन सक्छन् र गोडमेल पनि गर्न सक्छन् । विद्यालय पोशाकमा ठाँटिएका उनिहरूलाई देख्दा विद्यालयले काम लगाएको जस्तो देखिए पनि वास्तवमा पढिरहेका छन् । यहाँ विद्यार्थीहरू तीन दिन कक्षा कोठामा पढ्छन्, बाँकी तीन दिन विद्यालय आसपासको खेतबारीमा ।

सुचन सापकोटा कक्षा १० मा पढ्नुुहुन्छ । विद्यालयमा व्यवहारिक ज्ञान सिक्दै पढ्न पाएकोमा उहाँ दङ्ग हुनुहुन्छ । उहाँले कृषि ईन्जिनियर बन्ने लक्ष्य राख्नुभएको छ । कक्षा १० मा अध्ययन गर्ने मनिसा सुनार, शिक्षक र साथीहरूसँग खेतबारीमा काम गर्नुहुन्छ । यसरी अध्ययनकै विषयमा काम गर्दा ज्ञान बढ्ने र स्वास्थ्यलाई पनि फाईदा पुग्ने उहाँको अनुभव छ ।

टेकबहादुर विक पनि कल्टीभेटर चलाउन अनि मौसम अनुसार तरकारी र अन्नवाली लगाउन सिपालु हुनुहुन्छ । विद्यालयमै पढाईसँगै सीप पनि सिकेपछि भविश्यमा बेरोगार बन्नु पर्दैन भन्ने उहाँलाई विश्वास छ । सैद्धान्तिक सिकाईले मात्रै विद्यार्थीलाई पूर्ण ज्ञान नहुने भएकाले विद्यालय व्यवस्थापनले व्यवहारिक सिकाईमा जोड दिएको हो ।

विद्यार्थीले श्रमलाई सम्मान गर्न सिकुन् र रोजगारमुलक तथा सीपमुलक शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्न कृषिको व्यवहारिक ज्ञानलाई जोड दिएको, प्रधानाध्यापक रामबहादुर जिशीको भनाइ छ । विद्यालयमा नै व्यवहारिक र सीपमुलक शिक्षा पाउँदा विद्यार्थी, अभिभावक खुशी छन् । यसरी अध्ययनलाई सीपसँग जोड्न सके स्वरोजगारको वातावरण सिर्जना हुने र आत्मनिर्भर बनाउन सघाउने शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन् ।