उषा तामाङ, काठमाडौँ, १९ फागुन । उत्पादन गरेको अदुवाले बजार नपाएपछि किसानहरू चिन्तित बनेका छन् । देशभरि नै अदुवा खेती हुने गरेको भएपनि तुलनात्मक रुपमा प्रदेश नम्बर १ का धेरै किसानले व्यवासायीक रुपमा अदुवा खेती गर्दै आएका छन् ।

यतिबेला अदुवा खनेर बजारमा पु¥याउने समय भएपनि प्रति केजी २० रुपैयाँ र प्रति मन ५ सय रुपैयाँ मात्रै पाएपछि किसानहरूले अदुवा खनेका छैनन् । ३० वर्षदेखि निरन्तर व्यावसायीक रुपमा अदुवा खेति गर्दै आउनुभएका इलामका सरद तिम्सीनाल अदुवाको भाउमा आएको गिरावटका कारण आफु सहित गाउँका अन्य किसानले अदुवा नखनेको बताउनुभयो ।

प्रदेश १ मा मात्रै बार्षिक रुपमा करिव १ लाख मेट्रिक टन अदुवा उत्पादन हुँदै आएको छ । यसअघि उत्पादन भएको अदुवा भारत पठाइने गरेको भएपनि यसपटक भारत पनि निर्यात भएको छैन भने आन्तरिक बजार पनि कमजोर भएको छ । धनकुटाको सहिदभूमि गाउँपालिकाका किसान प्रतापमान राईले अदुवा रोप्न, गोडमेल र खन्न लाग्ने खर्च पनि नउठ्ने गरि भाउमा गिरावट आएको बताउनुभयो ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा अदुवाको उत्पादन वर्षेनी बढ्दैछ । हाल नेपालमा वार्षिक ३ लाख मेट्रिक टन अदुवा उत्पादन हुँदै आएको छ । उत्पादित अदुवा मुख्यगरि भारतमा निर्यात हुने गरेको थियो ।  तर पछिल्ला बर्षमा भारतमा नै अदुवा उत्पादन बढेपछि नेपालबाट हुने निर्यात घटेको छ । सरकारले तेस्रो मूलुकमा निर्यात गर्ने गरि वातावरण नबनाएको नेपाल अदुवा उत्पादक तथा व्यवसायी सङ्घका उपाध्यक्ष तोम राजवंशीले बताउनुभयो ।

व्यापार तथा निकासी प्रवद्र्धन केन्द्रका अनुसार आर्थिक बर्ष २०७६/७७ मा ४३ करोड ५७ लाख रुपैयाँको अदुवा निर्यात भएको थियो भने गत आर्थिक वर्ष ४४ करोड ८३ लाख रुपैयाँको अदुवा निर्यात भएको छ । अहिले भने अदुवाको मूल्य घटेको मात्रै छैन, भारतबाट माग नै कम आएको छ । जसका कारण किसान निरास बनेका छन् ।

राष्ट्रिय आलु, तरकारी तथा मसला बाली विकास केन्द्रका वागवाणी विकास अधिकृत गगन सिंह केसीले अदुवा प्रशोधन केन्द्रहरू निर्माणमा जोड दिनुपर्ने बताउनुभयो । भारतको मात्रै भर नपरि अदुवा निर्यातको लागि अन्य मूलुकहरूसँग पनि सम्बन्ध बढाउन सरकारलाइ किसानहरूले आग्रह गरेका छन् ।