सुसीला श्रेष्ठ, काठमाडौँ, ३ भदौ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि गरिएको लकडाउन र निषेधाज्ञाका कारण व्यवसाय ठप्प भएको छ । लाखौँ लगानी गरेर व्यापार व्यवसाय गरेकाहरु कोरोना पछि करोडौं घाटा बेहोर्न बाध्य भएका छन् ।
ऋण गरेर व्यवसायमा लागेकाहरु मध्ये केही बिस्थापित भैसके भने कोही बिकल्पको खोजीमा छन् । रौतहटका सुमित कुमार शाहले ६ बर्ष अघि काठमाडौंको न्युरोडमा फलफूल पसल खोल्नुभयो ।
५ लाखको लगानीमा सुरु भएको पसल राम्रो चलेको थियो । घर खर्च, छोराछोरीको पढाईलेखाइ र बचत पनि राम्रै थियो । अचानक कोरोनामहामारी फैलियो । यसको रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि गरिएको लकडाउनका कारण उहाँको व्यवसाय ठप्प भएपछी पसलको भाडा तिर्न नसकेर अहिले सुमितले सडकमै व्यापार थालेको बताउनुभयो ।
सटर भाडामा लिएर पसल सञ्चालन गरिरहेकालाई अहिले भाडा कसरी तिर्ने भन्ने चिन्त्ताले सताएको छ । बौद्धमा जुत्ताचप्पल पसल सञ्चालन गर्ने दिनेश्वर यादबले पसल त छोड्नुभएको छैन तर भाडा भने तिर्न सक्नुभएको छैन ।
मासिक ३५ हजार कोठा भाडा तिर्न खाना नै कटौती गर्नुपर्ने अवस्था आएको यादवले बताउनुभयो ।सरकारले कोठा भाडा मात्रै सहुलियत दिए पनि व्यापार व्यवसायमा निरन्तरमा दिन सक्ने व्यवसायी बताउँछन् । न्युरोडमा नै फेन्सी चलाउने जोरपाटिका दिपा गुप्ता लाखौँ घाटा खाएर पसल चलाउनु भन्दा बन्द गर्ने सोचमा पुगेको बताउनुहुन्छ ।
निषेधाज्ञाका बेला पसल खोल्न नपएपछी व्यापार शून्य भयो । तर महिनै पिच्छे भाडाको बिल भने आइरहेको छ । पसल जोगाउन १४ लाख लागेर पनि छोड्न नसकेकोझापाका विष्णु प्रसाद पाठक बताउनुहुन्छ ।
आफु जस्ता व्यवसायीलाई सरकारको सहुलियत दिएमा व्यवसायलाई निरन्तरता दिन सकिने उहाँको अपेक्षा छ । नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासंघका अनुसार कोरोना भाइरसका कारण उपत्यकामा मात्रै ४० प्रतिशत सटर खाली भएको छ । व्यवसाय बन्द हुँदा पनि भाडा छुट नहुँदा व्यवसायी पलायन हुने अवस्थामा आएका छन् ।
लामो समय व्यबसाय बन्द भए पनि कोठा भाडा तिर्नै पर्ने भएपछि व्यवसायीहरु विस्थापित भएका हुन् । उद्योग, बाणिज्य तथा आपुर्ती मन्त्रालयका प्रबक्ता डाक्टर नारायण प्रसाद रेग्मीले भने साना व्यवसायीलाई मात्र नभएर सबै उद्योगी व्यवसायीलाई मध्यनजर गरी बैंकको ऋणमा सहुलियत र म्याद थप जस्ता राहतको प्याकेज ल्याएको बताउनुभयो।
कोठा भाडा, कर,भन्सार महशुल, नविकरण शुल्क लगाएतमा सरकारले सहुलियत दिएको खण्डमा व्यवसायलाई निरन्तरता दिन सकिने व्यवसायीको भनाइ छ ।