चितवन। तीज वर्षमा एकपटक आउने भए पनि नेपाली दिदीबहिनीका लागि यो निकै विशेष पर्व हो। तीज केवल एउटा चाडको नाम होइन, यो नेपाली महिलाको जीवन, सम्बन्ध, संस्कार र भावनासँग जोडिएको एउटा सुन्दर कथा पनि हो। समयसँगै समाज बदलिँदै गएको छ, जीवनशैली फेरिएको छ, तर तीजको रौनक र यसको भावनात्मक महत्व भने अझै उस्तै छ।
एक समय थियो, विवाहित चेलीका लागि माइती पुग्नु निकै गाह्रो हुन्थ्यो।विवाहपछि टाढा पुगेका दिदीबहिनीलाई माइती, आमाबुवा र दाजुभाइले विशेष सम्झने दिनका रूपमा तीजलाई लिइन्थ्यो। वर्षभरि भेट्न नपाएका चेलीहरू तीजमा माइतीघर पुग्दा घरमा छुट्टै खुसी र रौनक छाउँथ्यो।रातो सारी, हरियो चुरा, पोते र गरगहनामा सजिएका दिदीबहिनीहरू भेला भएर तीजका गीत गाउँथे, नाच्थे र आफ्ना सुख–दुःख साट्थे। गीत र नाचमार्फत उनीहरूले मनका भावना पोख्थे, माइतीसँगको सम्बन्धलाई अझ गाढा बनाउँथे।
तर आज समय फेरिएको छ। प्रविधि र यातायातको विकाससँगै भेटघाट सहज भएको छ। पहिले तीजमा मात्रै भेट्न र कुरा गर्न पाइने माइतीसँग अहिले फोन, भिडियो कल र सामाजिक सञ्जालमार्फत जुनसुकै बेला कुराकानी गर्न सकिन्छ। तीज मनाउने शैली पनि बदलिएको छ। तर चेली र माइतीबीचको माया, दिदीबहिनीबीचको आत्मीयता र संस्कृतिप्रतिको लगाव भने अझै जीवित छ।
त्यसैले तीज एउटा पर्व मात्रै होइन—यो माइतीको सम्झना, दिदीबहिनीको आत्मीयता, संस्कार र पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको नेपाली संस्कृति हो।