कृषि वन

वन क्षेत्र कृषि वनको रुपमा परिणत हुँदै, नागरिक उत्साहित

सिआईएन

७, भाद्र २०७९

वन क्षेत्र कृषि वनको रुपमा परिणत हुँदै, नागरिक उत्साहित

उषा तामाङ, काठमाडौँ । वनक्षेत्रमार्फत सामूहिक कृषि खेती गर्न सकिने सरकारले बाटो खोलिदिएपछि केही स्थानमा यसको अभ्यास सुरु भएको छ । सरकारले वन क्षेत्रमा कृषि वन प्रणाली अवलम्बन गर्न ऐन, नियमावली तथा नीतिमा नै व्यवस्था गरेपछि उपभोक्ताहरू उत्साहित भएका छन् । वन नीति २०७५, वन ऐन २०७६, वन नियमावली २०७९ मा वन क्षेत्रलाई कृषि वन, पर्यापर्यटन र उद्यमसँग जोड्ने उल्लेख छ ।

जसको आधारमा वनमा सामूहिक खेती सुरु गरिएको लमजुङका डोलकुमारी सापकोटाले बताउनुभयो । वन ऐन २०७६ मा वन क्षेत्रको जग्गामा भू–उपयोगमा परिवर्तन नहुने गरि तोकिए बमोजिम कृषि वन प्रणाली अवलम्बन गर्न सकिने उल्लेख छ ।

वनबाट समुदायले आर्थिक समृद्धि प्राप्त गर्न सक्ने गरि अवधारणा आएपछि वनमा जडिबुटी र फलफूल खेती गर्नेक्रम बढिरहेको छ । एउटै जग्गामा वहुवर्षीय रुख प्रजातिका साथै अन्नबाली वा फलपूmल तथा घाँसेबाली, मत्स्यपालन वा पशुपालनका लागि एकीकृत रुपमा खेती गर्ने प्रणालीलाई नै कृषि वन भनिन्छ ।

यसरी खेती गर्दा वन क्षेत्र मास्न पाइँदैन भने उत्पादन दिइरहने खालको जडीबुटी वा फलफूलका बिरुवा रोप्नु पर्छ । वन क्षेत्रलाई कृषिमा पनि जोड्न सके यसले समुदायको गरिबी हटाइ जीवनस्तर उकास्न सहयोग पु¥याउने वन क्षेत्रका जानकार दिलराज खनालले बताउनुभयो ।

देशभरका १ करोड ४० लाख व्यक्ति सामुदायिक वनको व्यवस्थापन र संरक्षण गर्न खटिएको तथ्याङ्क छ । हरेक किसिमको वनलाई कृषि र पर्यटनसँग जोड्न सके देशकै अर्थतन्त्रमा टेवा पुग्न सक्ने जानकारहरू बताउँछन् ।