मिसाइलदेखि ड्रोनसम्म, पाकिस्तानले के–के किन्छ चीनबाट?

एजेन्सी

३१, बैशाख २०८२

मिसाइलदेखि ड्रोनसम्म, पाकिस्तानले के–के किन्छ चीनबाट?

चीनले पछिल्लो चार दशकमा कुनै ठूलो युद्ध लडेको छैन। तर यस अवधिमा राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेतृत्वमा चीनले आफ्नो सेनालाई बलियो बनाउन र अत्याधुनिक हतियार विकास गर्न कुनै कसर बाँकी राखेको छैन।

चीनले यी हतियार पाकिस्तानलाई पनि उपलब्ध गराएको छ।

स्टकहोम इन्टरनेसनल पिस रिसर्च इन्स्टिच्युट (एसआईपीआ।आई) को तथ्यांकअनुसार, चीनले बितेका पाँच वर्ष (२०२०-२४) मा पाकिस्तानको आयातीत हतियारको ८१ प्रतिशत आपूर्ति गरेको छ।

पाकिस्तानले २०२०-२४ देखि २०१५-१९ सम्म हतियार आयात ६१ प्रतिशतले बढाएको छ।

पाकिस्तानले चीनबाट पाउने हतियारहरूमा आधुनिक लडाकु विमान, क्षेप्यास्त्र, राडार र हवाई रक्षा प्रणाली हुन्।

पाकिस्तानमा उत्पादित केही हतियारमा पनि चीनको भूमिका छ। यी कि त चिनियाँ कम्पनीहरूले निर्माण गरेका हुन् कि तिनमा चिनियाँ प्रविधि प्रयोग गरिएका छन्।

भारत पनि विश्वको दोस्रो ठूलो हतियार आयातकर्ता देश हो। यद्यपि २०१५-१९ र २०२०-२४ को बीचमा यसको आयात ९.३ प्रतिशत घटेको छ।

विगत पाँच वर्षमा भारतीय हतियार आयातको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा (३६ प्रतिशत) रुसबाट आएको छ, जुन २०१५-१९ (५५ प्रतिशत) र २०१०-१४ (७२ प्रतिशत) भन्दा उल्लेखनीय रूपमा कम हो।

फ्रान्सेली हतियार निर्यातमा भारतले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो हिस्सा (२८ प्रतिशत) प्राप्त गरेको छ।

एसआईपीआरआई हतियार स्थानान्तरण कार्यक्रमका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता सिमन वेजेम्यान भन्छन्, ‘२०२०-२४ मा एसिया र ओसिनिया विश्वको सबैभन्दा ठूलो हतियार आयातकर्ता क्षेत्र रहे, जस्तै: १९९० को दशकको सुरुवातदेखि नै यो लगभग सधैँ छ। धेरैजसो खरिदका पछाडि चीनसँग सम्बन्धित डरको धारणा देखिन्छ।’