सुशिला श्रेष्ठ, काठमाडौँ । नेपालमा सूर्तिजन्य पदार्थ सेवनका कारण प्रतिवर्ष ३७ हजार ५ सय २९ अर्थात् प्रतिघण्टा ४ जनाकोे मृत्यु हुने गरेको छ । जुन नेपालको जम्मा मृत्यु सङ्ख्याको १९ प्रतिशत हो ।
सूर्तिजन्य पदार्थ सेवनकै कारण दुई लाखभन्दा बढीमा मानसिक स्वास्थ्य समस्या देखिने गरेको छ । भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका अनुसार उपचारका क्रममा गत वर्ष मात्रै तीन हजार पाँच सय विरामीलाई क्यान्सर भएको देखिएको थियो । ती मध्ये १० प्रतिशत बढिलाई सुर्तिजन्य पदार्थ सेवनका कारण क्यान्सर भएको अस्पतालका डाक्टर राजाराम पौडेलले बताउनुभयो ।
नेपाल विकास अनुसन्धान प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालमा प्रत्येक वर्ष सूर्तिजन्य पदार्थको सेवनले ३७ हजार ५ सय भन्दा बढि मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ । तथ्याङ्कका अनुसार नेपालमा सूर्तिजन्य पदार्थ सेवनकर्ताको सङ्ख्या पनि ४८ लाख नाघेको छ ।
सूर्तिजन्य पदार्थको नियन्त्रण र नियमन गर्नका लागि बनाईएको कानुन पूर्ण रुपमा कार्यान्वय नहुँदा यसको प्रयोगकर्तामा आशातित कमी आउन नसकेको सांसद लक्ष्मी चौधरीले बताउनुभयो ।
यसको प्रतिवन्धका विषयमा बहस हुँदा राजश्वको विषय उठाउने गरिएको छ । तर,कुल सरकारी राजश्वमा सूर्तिजन्य वस्तुबाट उठ्ने अन्तः शुल्कको हिस्सा जम्मा २दशमलव १७ प्रतिशत रहेको तथ्याङ्कले देखाउछ ।
सूर्तिजन्य पदार्थ सेवनका कारण वार्षिक ३९ दशमलव २५ अर्बको क्षति हुने गरेको छ । सूर्तिजन्य पदार्थ सेवनलाई घटाउन कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयसहित विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको ७५ प्रतिशत करको मापदण्ड लागू गर्न विज्ञहरूले जोड दिएका छन् ।